BAŞBAKAN SN.IRSEN KÜÇÜK İLE GÖRÜŞME
Posted on 20. Aug, 2010 by evrim in Basın Medya, Faaliyetlerimiz
19/08/2010 tarihinde RES-BİR Yönetim Kurulu KKTC Başbakanı Sn.İrsen KÜÇÜK ile görüştü. Başbakana aktarılan sorunlarımız aşağıdaki gibidir:
Hükümetinizin iktidar oluşu ile birlikte, dünyadaki ekonomik krizin getirmiş olduğu bunalımın etkisi ile ülkemizde de yaşanan sorunların aşılması için, kısa devrede hükümetinizin almış olduğu tedbirler ve çalışmalar takdire şayandır ve sektörümüzce de desteklenmektedir. Ancak hükümetin oluşumu ile birlikte sektör sorunlarımızın aşılması için, ilgili Bakanlar nezdinde yapmış olduğumuz birebir temaslarda, sorunlarımızın çözümünde henüz iyileştirme yönünde çalışma yapılmadığını izlemekteyiz. Bu sorunlarımızın ve çözüm düşüncelerimizin aşağıdaki maddelerde bilgilerinize sunularak, sektörle ilgili olmakla birlikte, bu sorunların çözümü ile ülke ekonomisinde iyileşmenin bir adımı olacağı düşüncesinden hareketle, Bakanlar Kurulunda nezdinizde sektör sorunlarımızın gündeme getirilip iyileştirilmesi için tavassutlarınızı arz ederiz.
- Restoran işletmeciliği sektöründe doyuma ulaşıldığı ve haksız rekabetin tavana vurduğu göz önünde tutularak; yeni işletmelerin açılmasında doyuma ulaşılan bölgelerde, restoran açma kriterlerinin zorlaştırılması, belli bir zaman dilimi için yeni işletme izni verilmemesi
- Haksız rekabetin önlenmesi; asli görevleri başka şeyler ve birçok gelirleri olmasına rağmen, tek gelir kaynağı yeme ve içme olan sektörümüzün çalışmalarına el atılması sektörümüzü mağdur etmektedir. Süpermarketlerde yemek ve meze sunumunun gazinolarda ise bedava içki ve yemek servisinin yeniden düzenlenmesi ve de tedbir alınması. Yine süpermarketlerde reyonlara koydukları gerek dana, gerekse kuzu etinin şekil değiştirilerek (kıyma, kuşbaşı vs…) ne olduğu belirsiz hale getirilerek satışa sunulmaktadır. Halbuki tüketici hakkımız olarak, ne olduğunu belirleyici özelliklerin deforme edilmeden satışa sunulmasını arzulamaktayız. Çünkü halk arasında dolaşan duyumlara göre birçok et çeşitlerinin kemiklerinden ayrılıp, kanatlı hayvan sakatatları, kaçak etler ve domuz eti ile karıştırılarak satışa sunulduğu söylenmektedir. Bunarın da gerek sağlıkçılar, gerek veteriner dairesi, gerek belediyelerce, günlük rutin kontrollerden geçirilip halkımızın sağlıklı ve ne olduğu belli besinleri satın almasına olanak yaratılmalıdır.
- Büyük otellerin her şey dahil sistemi ve ülkemizdeki küçük ölçekli işletmeler için yabancılara dış yatırımcı diye izin verilmesi; bizim sektörümüzü olduğu gibi, birçok yerli küçük esnafımızı da yutmuş ve erime noktasına getirmiştir.
Ülkemize katma değer kazandırılacağı düşünülerek, diğer birçok ülkelerde olduğu gibi yabancı yatırımcılara istihdamı ve ekonomiyi canlandıracağı hesabı ile birçok olanaklar sağlanmaktadır. Ama bugün ülkemizde birçok olanaklar sağlanarak (arsa olanağı, vergi muafiyeti, elektrik indirimi ve diğer teşvikler) yatırım yapmalarına özendirilmiş ama bugün faaliyete geçmiş olan, özellikle büyük otellerin işlevsel durumlarına baktığımızda, ülkemiz ekonomisine hatırı sayılır bir katkı koymadıkları gözle görülmektedir. Çalışanları maalesef KKTC vatandaşı değil, gelen turistlerin ülke ekonomisine katkı sağlamalarına ve diğer küçük esnafın da kazanç elde etmelerine müsaade edilmemektedir. Uygulanan her şey dahil sistemi maalesef küçük esnafın önünü tıkamıştır. Oteller içerisinde eğlencelerde dahi sanatçılar dıştan getirilmektedir. Bu yapı içerisinde ilgili şirketlerin merkezi dışta olduğundan buralarda sirküle eden para ülkemize hiçbir katma değeri olmadan dönüp yine ülke dışına çıkmaktadır.
Diğer bir konu ise, Anayasamızın KKTC vatandaşı olmayanlara ülkede yatırım yapmalarına müsaade etmemesine rağmen, yasalardaki boşluktan faydalanarak belli bir meblağ karşılığında şirket kurdurularak, iş kurmalarına izin vermektedir ve de genellikle küçük esnaf ve küçük işletmeler için iş kurma izni verilen bu sektörlerde nüfus oranımızın üstünde olduğundan, yerli küçük yatırımcımızı sabote etmektedir.
İlgili konuların ivedilikle kabinenizde görüşülüp ülke ekonomisi ve vatandaşlarımız lehine iyileştirme yapılıp, ekonominin çöküşüne izin verilmemesi yönünde çaba göstermenizi, aksi halde ilgili iyileştirmelerin yapılmaması durumunda bütün küçük işletme sahiplerimiz iflas edip, göç etmek mecburiyetinde kalacaklar.
4. Başka maksatlar için sosyal amaçlı, kaymakamlık veya diğer kurumlarca birlik, federasyon, spor kulübü olarak sosyal faaliyet göstermeleri için izinlendirilmiş ve tüzüklerinde sadece üyelerinin devam edebileceği koşulu aranmakta olduğu halde, bugün birçok birliklerin faaliyet gösterdiği ve meyhane, restoran işletmeciliği kayıt dışı olarak aktif oldukları halde, hiçbir kurum tarafından denetlenmediği gibi, faaliyetlerine de göz yumulmaktadır. Buda sektörümüz için önemli bir haksız rekabet olduğu gibi, önemli bir ekonomik kayba da sebep olmaktadır. Bu durumun da kayıt altına alınabilmesi için gereğinin ivedi olarak yapılması.
5.Ülkede üretimi sınırlı olan veya çeşitli sebeplerle üretiminde düşüş olan mamül ve gıdaların, arz-talep dengelerinin korunabilmesi ve üretim yapan işletmelerin hammaddelerinin karşılanabilmesi için, piyasada eksikliği bulunan ürünlere ithal izni verilmesi. Özellikle, otel ve restoran işletmelerinin ihtiyacı olan et ithalinin ülkedeki hayvancılarımızın da korunarak, dana etinde olduğu gibi ihtiyaç miktarında kuzu eti ithaline de izin verilmesi. Aksi halde bayram dolayısı ile et ihtiyacının karşılanamamasından dolayı, fiyatlarda tırmanma olduğu ve olacağı kaçınılmazdır. Sektörümüzün en önemli üretim ürünü olan, ayrıca halkımızın en önemli besin maddelerinden olan kuzu etine acilen ithal izni verilmelidir. Çünkü ülkede 30 yıldır yaşanan kuraklık ve hayvanların ıslah edilmemiş olması yanında, hayvan üretimi ve tarımsal ürünlerin daralması, talebe yeterli olmaması ve girdilerin pahalı olması neticesinde rantabl bir üretim yapılamıyor. Piyasanın dengelenmesi için gerekli iznin verilmemesi durumunda sağlıksız, pahalı, ne olduğu meçhul gıdalarla karşılaşacağımız gibi, kayıt dışı ekonomi ve kaçakçılık hızla artacaktır. Bu durumda gerek tüketici, gerekse devletimiz birçok sorunlarla karşı karşıya gelecektir. Halen kuzu etinin pahalı olmasından, gerek sektör içerisinde, gerekse tüm tüketicilerimizin kuzu etine olan alışkanlığından ve ülkemizde üretilen kuzu etinin çok pahalı olmasından dolayı, güney komşularımızla rekabet edemez duruma gelmiş bulunuyoruz, çünkü güneyde 7 Euro olan kuzu eti, bizde 18 ile 20 Euro arasında satılmaktadır. Bunun neticesinde birçok tüketim maddesi gibi kuzu eti alışları da güneye kaymaktadır. Kendi ülkemizde kazandığımız paralar, ülkemizde sirküle etmesi gerekirken güneye akmaktadır.
6.Ekonomi ve Enerji Bakanlığı’na yapmış olduğumuz ziyarette de vurgulamış olduğumuz, kimsenin elektrik kullanmadığı zamanlarda bile, elektrik kullanma mecburiyetimiz de dikkate alınarak ve tanıtıma koyduğumuz katkı da düşünülerek, KIBTEK’i de zora sokmayacak şekilde istihdamı teşviklendireceği ve kayıt altına alacağı hesaba katılarak, RES-BİR üyesi en az 3 kayıtlı istihdamı bulunan işletmelerimize elektrik tüketiminde özel tarife uygulanması. Elektrik borçları bulunan işletmelerde, borçların tahsilinin yapılabilmesi için ödemelerde iyileştirme yapılması.
7.Sektördeki KDV oranlarının güneyle rekabet edebilecek şekilde aşağıya çekilmesi; son zamanlarda, gözle görülür şekilde maalesef insanlarımızın bir kısmının yemek yeme ve eğlenmek için güneye önemli paralar akıttığı gözlenmektedir. Temennimiz ülkede kazanılan paraların kendi ülkemizde harcanıp, ülke ekonomisine artı katkı koymasıdır.
8. Krediler ve kredi borçları; Reel sektörün iyileştirilip canlandırılması sektörümüz için de projelendirilmesini, ayrıca geçmişte çeşitli vesileler ile Vakıflar Bankası ve Kalkınma Bankasından kredi almış olan işletmecilerimizin, kriz dolayısı ile borçlarının ödenebilmesi için yeniden yapılandırılması.
9. İşçi çalışma hayatı ile ilgili: İşletmelerimizin özellikle vasıfsız işçi istihdam edip eğittikleri personelin, belli bir zaman diliminden sonra başka bir iş yerine yatay geçiş yapmalarının önlenmesi için bon servis uygulamasının gerçekleştirilmesi. Ayrıca, kurumlar arasındaki koordinasyonun sağlanıp bürokrasinin azaltılması. Örneğin, sağlık raporları alınırken, devlet kurumlarında yapılan ücretlerle özelde yapılan ücretler eşit olmamaktadır. Bu dengelerin korunabilmesi ve özelde de rapor alınabilmesinin sağlanması.
10. Kurumsallaşma yönünde yasamızın geçmesiyle beraber, sektör işletmeciliğinde birçok iyileşmeler gözle görülür haldedir. Ancak, işletme izni ve kriterleri yetkisi belediyelere ait olmakla birlikte, koordineli çalışma ve yardımlaşma iyi niyetimizle belediyelere yasamızdaki restoran açma RES-BİR üyeliğinin koşul olduğu bilgilerine getirilmekle beraber ve defalarca hatırlatılmasına rağmen, birtakım belediyeler bu yasadaki maddemize binaen göz yummakta ve işletme izni vermektedirler. Ayrıca tüm açılacak işletmelerde kriterlerinin eşit olarak uygulanmadığına şahit olmaktayız. Bu cihetle sektör içindeki haksız rekabetin önlenmesi için eşit muamele yapılmasını.
11. Kendi sektörümüz gibi diğer turizm örgütlerinin de, turizmin gelişip tanıtılması için tanıtıma koydukları katkı hesaba katılarak, tanıtıcı yayınları gazete, dergi ve rehber basımlarına teşviklerin devam ettirilmesi.
12. İktidar oluşunuzdan itibaren, kamu sektörünün küçültülüp özel sektörün özendirilmesi için başlatmış olduğunuz çalışmaların hızlandırılması ve güncelliğini yitirmiş olan, uygulamada karşılaşılan zorlukların giderilebilmesi için Osmanlı ve İngiliz döneminden kalan yasaların da günümüz koşullarına ivedilikle güncelleştirilmesi. Bilgilerinize arz ederiz.
RES-BİR Yönetim Kurulu